ZƏFƏRİN İNSANLIQ SALNAMƏSİ: VƏTƏN SEVGİSİ, HƏKİM ANDI VƏ ŞƏHİDLƏRİN ƏBƏDİYAŞARLIĞI

44 günlük Vətən müharibəsinin qəhrəmanlıq tarixində yalnız silahı ilə döyüşənlərin deyil, şəfalı əlləri, mərhəmətli qəlbi və tükənməz fədakarlığı ilə həyat uğrunda mübarizə aparanların da imzası var.

Tarix elə məqamlar yaradır ki, həmin anlarda bir xalqın taleyi, milli kimliyi, mənəvi bütövlüyü və gələcək nəsillərə ötürəcəyi tarixi yaddaşı yenidən yazılır. 2020-ci ilin 27 sentyabrında başlayan və 44 gün davam edən Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində məhz belə bir dönüş nöqtəsi, milli iradənin, birliyin, hünərin və sarsılmaz vətən sevgisinin təntənəsi oldu. Bu müharibə yalnız torpaqlarımızın azadlığı uğrunda aparılan mübarizə deyil, həm də xalqımızın öz tarixi yaddaşına, milli ləyaqətinə və haqqına sahib çıxmasının möhtəşəm təcəssümü idi.



44 gün... Təqvimdə cəmi bir neçə həftə, xalqın taleyində isə bütöv bir əsrə bərabər mənəvi yük daşıyan günlər. Bu günlərdə Azərbaycan xalqı bir yumruq kimi birləşdi. Hər evdə bir dua, hər ürəkdə bir ümid, hər baxışda bir intizar vardı. Cəbhədə əsgər Vətən uğrunda irəli gedir, arxa cəbhədə ana övladının yolunu gözləyir, həkim yaralı əsgərin həyatını xilas etmək üçün zamanla yarışırdı. Hər kəs öz mövqeyində, öz imkanları və bacarığı daxilində Vətənə xidmət edirdi.
Vətən müharibəsi bir daha sübut etdi ki, xalqın qüdrəti yalnız onun hərbi gücü ilə deyil, milli birliyi, mənəvi dayanıqlığı, insanlıq dəyərlərinə sədaqəti və ən çətin məqamlarda nümayiş etdirdiyi fədakarlıqla ölçülür.
Zəfərə aparan yol – milli iradənin və sarsılmaz birliyin təntənəsi
Otuz ilə yaxın davam edən işğal, yurd həsrəti, doğma ocaqlarından didərgin düşmüş insanların nisgili, dağıdılmış şəhər və kəndlərimizin ağrısı Azərbaycan xalqının qəlbində sağalmayan bir yara kimi yaşayırdı. Qarabağ hər bir azərbaycanlının yaddaşında yalnız coğrafi məkan deyil, milli kimliyimizin, tarixi varlığımızın, mənəvi dünyamızın ayrılmaz parçası idi.



Bu həsrətin sona çatması üçün xalqımız illərlə səbir, ümid və inamla yaşadı. Azərbaycan dövləti güclü ordu quruculuğu, iqtisadi inkişaf, beynəlxalq münasibətlər və diplomatik fəaliyyət istiqamətlərində ardıcıl siyasət həyata keçirdi. Əsası ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulan ordu quruculu strategiyası Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizin hərbi-siyasi potensialı daha da gücləndirildi, milli maraqlarımızın müdafiəsi dövlət siyasətinin başlıca istiqamətlərindən birinə çevrildi.
27 sentyabr 2020-ci ildə başlayan Vətən müharibəsi həmin illər ərzində formalaşmış dövlətçilik iradəsinin, xalq-ordu birliyinin və milli qətiyyətin tarixi sınağı oldu.
Azərbaycan Ordusu döyüş meydanında misilsiz qəhrəmanlıq göstərdi. Füzuli, Cəbrayıl, Zəngilan, Qubadlı və digər yaşayış məntəqələrinin azad edilməsi, nəhayət, 8 noyabrda Şuşanın işğaldan azad olunması xalqımızın yaddaşına qızıl hərflərlə yazıldı.
Şuşanın azad edilməsi yalnız hərbi uğur deyildi. Bu, Azərbaycan ruhunun, milli mədəniyyətimizin, tarixi yaddaşımızın və mənəvi varlığımızın təntənəsi idi. Məhz buna görə də 8 noyabr Azərbaycan xalqının yaddaşında sadəcə qələbə tarixi deyil, milli qürurun yenidən doğulduğu gün kimi yaşayır.
10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatla hərbi əməliyyatların dayandırılması isə müharibənin mühüm siyasi nəticələrini rəsmiləşdirdi.



Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli mövqeyi, siyasi iradəsi, diplomatik fəaliyyəti və Azərbaycan Ordusunun döyüş meydanında qazandığı uğurlar ölkəmizin tarixi Zəfərini təmin edən əsas amillər sırasında oldu.
Lakin bu möhtəşəm qələbənin arxasında yalnız hərbi strategiya, siyasi iradə və diplomatik mübarizə dayanmadı. Onun təməlində insan taleləri, şəhidlərin müqəddəs qanı, qazilərin sağalmaz yaraları, anaların göz yaşları və bütöv bir xalqın mənəvi fədakarlığı vardı.
Döyüş meydanında həyat uğrunda mübarizə: həkimlərin görünməyən qəhrəmanlığı
Mən bir həkim kimi 44 günlük Vətən müharibəsini yalnız tarixi hadisə və ya hərbi qələbə kimi xatırlamıram. Mənim üçün həmin günlər insan həyatının nə qədər qiymətli, həkim məsuliyyətinin nə qədər müqəddəs, Vətən sevgisinin isə nə qədər böyük olduğunu bütün mahiyyəti ilə dərk etdiyim unudulmaz bir ömür məktəbidir.
Müharibə başlayanda həkim üçün təqvim anlayışı dəyişir. Gecə ilə gündüzün, iş saatı ilə istirahətin sərhədi silinir. Yorğunluq, yuxusuzluq, şəxsi qayğılar arxa plana keçir. Çünki qarşında Vətənin müdafiəsinə qalxmış, canını torpaq uğrunda fəda etməyə hazır olan bir insan dayanır. O insanın həyatını xilas etmək isə artıq yalnız peşə borcu deyil, həm də mənəvi və vətəndaşlıq məsuliyyətidir.
44 günlük müharibə dövründə yaralanmış Vətən övladlarımıza imkanım və peşəkar biliklərim daxilində, təmənnasız, böyük sevgi və məsuliyyət hissi ilə tibbi xidmət göstərmək mənim üçün sadəcə həkimlik fəaliyyəti deyildi. Bu, Vətən qarşısında borcumun, insanlıq qarşısında məsuliyyətimin və Hippokrat andına sədaqətimin ifadəsi idi.
O günlərdə xəstəxana divarları arasında da bir cəbhə vardı. Bu cəbhədə silahlar danışmırdı, lakin hər saniyə həyatla ölüm arasında amansız mübarizə gedirdi. Hər yaralı əsgərin gəlişi bir imtahan, hər uğurlu tibbi müdaxilə bir ümid, hər xilas edilən həyat isə qəlbdə sözlə ifadə olunmayan bir sevinc idi.
Bəzən insanın gözlərinə baxmaq kifayət edirdi ki, onun nə qədər böyük bir yük daşıdığını anlayasan. Qarşımızda yalnız yaralanmış bir bədən deyil, Vətən uğrunda döyüşmüş bir qəhrəmanın mənəvi dünyası dayanırdı. Onların baxışlarında ağrı ilə yanaşı, qəribə bir qürur, yorğunluqla yanaşı, yenidən ayağa qalxmaq əzmi vardı.
Mənim üçün ən təsirli məqamlardan biri də yaralı hərbçilərin öz ağrılarını unudaraq döyüş yoldaşlarının, cəbhədə qalan əsgərlərin vəziyyəti ilə maraqlanmaları idi. Onlar özlərindən əvvəl Vətəni, torpağı, silahdaşlarını düşünürdülər. Bu, Azərbaycan əsgərinin mənəvi portreti, onun qəhrəmanlığının ən səmimi ifadəsi idi.
Həmin günlərdə bir daha anladım ki, həkimin əlləri bəzən bir ananın duası, bir xalqın ümidi, bir əsgərin həyata qayıdış körpüsü olur.



Biz yaralıların yaralarını sarıyırdıq, lakin onların hər birinin qəlbində daşıdığı Vətən sevgisi bizim ruhumuza da güc verirdi. Onların mərdliyi, sədaqəti, həyat uğrunda mübarizəsi bizə yorulmamağı, geri çəkilməməyi, hər bir insan həyatı üçün sonadək mübarizə aparmağı öyrədirdi.
Həkim üçün ən böyük mükafat göstərdiyi xidmətin qarşılığında maddi qazanc əldə etmək deyil, bir insanın həyatını qorumaq, onu doğmalarına, ailəsinə, övladlarına qaytara bilməkdir. Mən də həmin günlərdə gördüyüm hər bir işi bu düşüncə ilə həyata keçirdim. Çünki Vətən uğrunda yaralanmış bir əsgərə xidmət etmək, əslində, Vətənin özünə xidmət etmək idi.



Həkim andı – Vətən sevgisinin başqa bir ifadəsi

Çox zaman qəhrəmanlıq dedikdə gözümüz önündə silahını əlinə alaraq düşmən üzərinə gedən əsgər canlanır. Bu, əlbəttə, qəhrəmanlığın ən uca təzahürlərindən biridir. Lakin müharibənin başqa qəhrəmanları da var: həkimlər, tibb bacıları, feldşerlər, sanitarlar, təcili tibbi yardım əməkdaşları və həyatını insanlara xidmətə həsr edən bütün tibb işçiləri.
Əsgər döyüş meydanında Vətənin torpağını qoruyursa, həkim həmin torpaq uğrunda döyüşən insanın həyatını qoruyur. Biri düşmən qarşısında sipər olur, digəri ölümün qarşısında. Hər ikisini birləşdirən isə eyni amal – Vətənə sədaqət, insana sevgi və müqəddəs borc hissidir.
Mənə görə, 44 günlük Vətən müharibəsi həkim peşəsinin mənəvi mahiyyətini bir daha bütün aydınlığı ilə göstərdi. Ağ xalat həmin günlərdə yalnız tibbi geyim deyildi. O, mərhəmətin, fədakarlığın, vicdanın və insan həyatına ehtiramın rəmzinə çevrilmişdi.
Təmənnasız xidmət göstərmək, yorğunluğa baxmayaraq işinin başında olmaq, yaralı əsgərin ağrısını öz ağrın kimi hiss etmək, onun həyatına ümidlə yanaşmaq – bütün bunlar həkimlik peşəsinin görünməyən, lakin ən qiymətli tərəfləridir.
Bəzən bir insanın həyatını xilas etmək üçün göstərilən səylərin miqyasını heç kim görmür. Nə kamera qarşısında dayanırsan, nə alqış gözləyirsən, nə də hansısa mükafatı düşünürsən. Sadəcə qarşındakı insanın yaşamasını istəyirsən. Çünki sən həkimsən. Çünki verdiyin andın məsuliyyətini daşıyırsan. Çünki Vətənini sevirsən.
Müharibə mənə bir həqiqəti dərindən anlatdı: Vətən sevgisi yalnız böyük sözlərdə deyil, insanın öz işini vicdanla, təmənnasız və fədakarlıqla yerinə yetirməsində də yaşayır.
Şəhidlərin müqəddəs xatirəsi, qazilərin qəhrəmanlıq yolu
Bu gün Zəfərdən danışarkən onun ən ağır və müqəddəs bədəlini unuda bilmərik. Torpaqlarımızın azadlığı uğrunda canlarından keçən şəhidlərimiz xalqımızın əbədi yaddaşında yaşayır. Onlar Vətənin azadlığı naminə öz həyatlarını fəda edərək adlarını Azərbaycanın şərəf tarixinə yazdılar.
Şəhidlik elə bir zirvədir ki, oraya yalnız Vətən sevgisinin ən uca mərtəbəsinə yüksələnlər çata bilir. Onların hər biri bir ailənin ümidi, bir ananın fəxri, bir övladın atası, bir xalqın qəhrəmanı idi. Bu gün dalğalanan üçrəngli bayrağımızın hər rəngində, azad edilmiş torpaqlarımızın hər qarışında onların müqəddəs xatirəsi yaşayır.
Qazilərimiz isə həmin qəhrəmanlığın canlı salnaməsidir. Onların bədənlərindəki yaralar, itirdikləri sağlamlıq, həyatlarında üzləşdikləri çətinliklər Vətənə xidmətin necə ağır və müqəddəs olduğunu hər gün bizə xatırladır.
Bir həkim kimi qazilərimizin sağlamlığı, fiziki və psixoloji reabilitasiyası, cəmiyyətə fəal inteqrasiyası məsələsini xüsusi həssaslıqla qarşılayıram. Çünki müharibə bitdikdən sonra da həkimin vəzifəsi bitmir. Bəzən bir yaraya aylarla, illərlə qulluq etmək, bir insanın yenidən həyata bağlanmasına kömək göstərmək lazım gəlir.
Qazilərimizə qayğı yalnız tibbi məsələ deyil, ümummilli mənəvi borcumuzdur. Onların sağlamlığı, sosial rifahı və cəmiyyətimizdə layiqli yer tutması hər birimizin məsuliyyətidir.
Şəhid ailələrinə ehtiram, qazilərə qayğı, müharibə iştirakçılarının fədakarlığının unudulmaması dövlətin və cəmiyyətin mənəvi bütövlüyünün göstəricisidir.
Zəfər yalnız keçmişin qüruru deyil, gələcəyin məsuliyyətidir
Bu gün Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda həyat yenidən canlanır. Uzun illər doğma yurdlarından ayrı düşmüş insanlar öz torpaqlarına qayıdır, dağıdılmış şəhər və kəndlər yenidən qurulur, yeni məktəblər, xəstəxanalar, yollar, yaşayış məntəqələri salınır.
Bu qayıdış yalnız insanların doğma evlərinə dönüşü deyil, həm də tarixi ədalətin bərpası, milli yaddaşın yenidən dirçəlişidir.
Zəfərdən sonra qarşımızda dayanan ən mühüm vəzifələrdən biri azad edilmiş torpaqlarda sağlam, firavan və təhlükəsiz həyatın qurulmasına töhfə verməkdir. Bu prosesdə səhiyyə sisteminin inkişafı, müasir tibbi xidmətlərin əlçatanlığı, əhalinin sağlamlığının qorunması, şəhid ailələrinə və qazilərə xüsusi tibbi dəstək göstərilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Mən bir həkim kimi inanıram ki, Vətənə xidmətin müharibədən sonrakı mərhələsi də az əhəmiyyət daşımır. Əgər müharibə dövründə məqsəd insan həyatını xilas etmək idisə, bu gün məqsəd həmin həyatın sağlam, təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə davam etməsinə nail olmaqdır.
Vətən yalnız torpaqdan ibarət deyil. Vətən onun insanları, sağlamlığı, mənəviyyatı, tarixi, mədəniyyəti, gələcəyi və bir-birinə olan sədaqətidir. Bu səbəbdən də hər bir peşə sahibi öz fəaliyyəti ilə Azərbaycanın güclənməsinə, inkişafına və tərəqqisinə töhfə verməlidir.
Son söz: Qəlbimizdə Vətən, əlimizdə şəfa, yaddaşımızda Zəfər!
44 günlük Vətən müharibəsi mənim yaddaşımda heç vaxt silinməyəcək. O günlər mənə insan həyatının qiymətini, peşə məsuliyyətinin böyüklüyünü, vətənpərvərliyin əsl mahiyyətini bir daha göstərdi.
Mən fəxr edirəm ki, həyatımın ən məsuliyyətli, ən həyəcanlı və ən mənalı dövrlərindən birində Vətən uğrunda yaralanan övladlarımıza tibbi xidmət göstərmək, onların həyat uğrunda mübarizəsinə öz töhfəmi vermək imkanım olub. Bunu heç vaxt şəxsi nailiyyət kimi deyil, Vətən qarşısında yerinə yetirdiyim müqəddəs borc kimi dəyərləndirirəm.
O günlərdə biz həkimlər də öz cəbhəmizdə idik. Əlimizdə silah yox, şəfa vasitələri vardı. Mübarizəmiz ölümə qarşı, amalımız həyat naminə idi. Bizim üçün hər xilas edilən insan bir ümidin yaşaması, hər sağalan yaralı bir ailənin sevincə qovuşması, hər qorunan həyat isə Vətənə verilən ən qiymətli töhfə idi.
Bu gün geriyə baxarkən bir daha anlayıram ki, Zəfər yalnız döyüş meydanında qazanılmadı. O, xalqımızın birliyində, əsgərimizin qəhrəmanlığında, şəhidimizin müqəddəs fədakarlığında, qazimizin dözümündə, ananın duasında, həkimin şəfalı əllərində, hər bir azərbaycanlının Vətənə bağlılığında qazanıldı.
Bu böyük tarixdə hər kəsin öz payı, öz məsuliyyəti, öz mənəvi imzası var.
Qoy şəhidlərimizin ruhu daim şad olsun! Qoy qazilərimizin yaraları sağalsın, ömürləri sağlamlıq və sevinc içində keçsin! Qoy üçrəngli bayrağımız hər zaman azad Azərbaycan səmasında dalğalansın!
Vətən uğrunda canından keçənlərə borcumuz tükənməzdir. Onların xatirəsini yaşatmaq, qazilərimizə sahib çıxmaq, gələcək nəsillərə bu qəhrəmanlıq tarixini düzgün çatdırmaq hər birimizin mənəvi vəzifəsidir.
Mənim üçün 44 günlük Vətən müharibəsinin ən böyük dərslərindən biri budur: Vətəni sevmək onun uğrunda yalnız döyüşmək deyil, həm də onun insanını qorumaq, yaşatmaq, sağaltmaq və gələcəyinə xidmət etməkdir.
Biz bir xalq olaraq Zəfəri qanla, iradə ilə, fədakarlıqla qazandıq. İndi isə bu Zəfəri elmimizlə, əməyimizlə, mərhəmətimizlə, birliyimizlə və quruculuğumuzla yaşatmalıyıq.

Qarabağ Azərbaycandır! Bu, yalnız bir həqiqət deyil, bir xalqın tarixi iradəsi, milli qüruru və əbədi andıdır!



İlqar Ağabəyov,
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü,
həkim-travmatoloq