Gündəm / Ölkə / Səhiyyə / Həkimlə biz

"Milli Dirçəlişdən Zəfərə: Vətənə sədaqətin, şəfanın və insanlıq amalının müqəddəs yolu”

17.11.2026 10:47 88
"Milli Dirçəlişdən Zəfərə: Vətənə sədaqətin, şəfanın və insanlıq amalının müqəddəs yolu”


"Milli Dirçəlişin işığında: Şəfa verən əllər, yaşadan ürəklər, unudulmayan qəhrəmanlar”



Bəzən bir insanın əlləri yalnız yaraları sağaltmır, qırılmış ümidləri birləşdirir, sönməkdə olan həyat çırağını yenidən alovlandırır. Həkim əlləri isə insan ömrünə uzanan mərhəmət, şəfqət və xilas əlləridir.
Dünyada elə peşələr var ki, onların dəyəri qazandırdığı maddi nemətlərlə deyil, insan həyatına bəxş etdiyi mənəvi sərvətlə ölçülür. Həkimlik məhz belə müqəddəs peşələrdəndir. Çünki həkim yalnız xəstəliyə diaqnoz qoyan, dərman yazan, əməliyyat aparan insan deyil. O, bəzən bir ailənin ümidini, bir ananın duasını, bir övladın gələcəyini, bir insanın həyata bağlılığını qoruyub saxlayan xilaskardır.
Həkimlik insanın ağrısını öz ağrısı bilmək, başqasının dərdinə biganə qalmamaq, ən çətin anlarda belə ümid işığını söndürməmək sənətidir. Bu sənətin ən böyük mükafatı isə sağalan insanın gözlərindəki sevinc, ailələrin üzündəki təbəssüm, edilən dualar və qazanılan etimaddır.
Elə insanlar var ki, onların haqqında danışmaq çətindir. Çünki sözlər gördükləri xeyirxah əməllərin, insanlara bəxş etdikləri şəfanın, qazandıqları hörmətin miqyasını ifadə etməkdə aciz qalır. Musa doktor da məhz belə insanlardandır.
1965-ci ildə Qazax rayonunda dünyaya göz açan Musa doktorun həyat yolu zəhmət, bilik, peşəkarlıq və insanlara xidmət amalı üzərində qurulub. 1986–1992-ci illərdə Azərbaycan Tibb Universitetində ali tibb təhsili alaraq həkimlik sənətinə yiyələnib. 1992–2004-cü illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində xidmət etməsi onun həyat və peşə yolunun Vətənə sədaqət, intizam və məsuliyyət prinsipləri ilə sıx bağlı olduğunu göstərir.
Musa Sarıyevin Silahlı Qüvvələrdəki xidmətləri dövlət tərəfindən də yüksək qiymətləndirilmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin adından Azərbaycan Respublikası müdafiə nazirinin 4 sentyabr 2015-ci il tarixli 0175t nömrəli əmri ilə o, “Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 90 illiyi (1918–2008)” yubiley medalı ilə təltif edilmişdir. Bu təltif onun hərbi xidmətinə, Vətənə sədaqətinə və Azərbaycan Silahlı Qüvvələri sıralarında göstərdiyi xidmətlərə verilən dəyərin ifadəsidir.



2005–2006-cı illərdə Siyəzən Regional Diaqnostika Mərkəzinin Cərrahiyyə şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. 2006-cı ildən etibarən Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının Cərrahiyyə və Orqan Transplantasiyası şöbəsində fəaliyyətini davam etdirib. Rusiya Elmi Cərrahiyyə Mərkəzində, Türkiyə Respublikasının Marmara Universitetinin Pendik Təhsil və Araşdırma Xəstəxanasında ixtisasartırma kursları keçərək bilik və təcrübəsini zənginləşdirib.
Ancaq insanı yalnız tərcümeyi-halı ilə tanımaq mümkün deyil. Əsl insanın kimliyi onun başqalarına münasibətində, çətin məqamlarda göstərdiyi davranışda, ətrafına bəxş etdiyi mənəvi istilikdə üzə çıxır.
Musa doktoru tanıyanlar onun nəcibliyindən, səmimiyyətindən, təvazökarlığından, qayğıkeşliyindən, yüksək intellektindən böyük ehtiramla danışırlar. Onun üçün xəstə yalnız müalicə edilməli bir pasiyent deyil, diqqətə, anlayışa və mənəvi dəstəyə ehtiyacı olan insandır. Xəstəyə xoş münasibət, mehriban söz, gülər üz, inam və təsəlli bəzən ən güclü dərman qədər təsirli olur.
Axı tibbdə bir həqiqət var: insanın sağalması yalnız bədənin deyil, ruhun da müalicəsindən keçir. Həkimin səmimi sözü xəstənin qəlbində inam yaradırsa, bu inam şəfaya aparan yolun ilk addımına çevrilir.

Həkimin əlləri şəfa verirsə, qəlbi ümid bəxş edir.
Milli dirçəlişdən Zəfərə uzanan yol – Vətənə xidmətin müqəddəsliyi




Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşında elə günlər var ki, onlar yalnız təqvimdəki tarix deyil, milli ruhun oyanışını, azadlıq iradəsinin təntənəsini, dövlətçilik düşüncəsinin yenidən dirçəlişini təcəssüm etdirir.

17 Noyabr – Milli Dirçəliş Günü belə əlamətdar tarixlərdəndir.



1988-ci ilin noyabrında Bakının Azadlıq meydanında milyonlarla insanın iştirakı ilə genişlənən xalq hərəkatı Azərbaycan xalqının azadlıq və müstəqillik iradəsini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Bu mübarizə milli özünüdərkin, istiqlal düşüncəsinin və dövlətçilik arzusunun güclənməsində mühüm mərhələ oldu.
1990-cı il noyabrın 17-də isə Ulu Öndər Heydər Əliyevin sədrliyi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Sovetinin sessiyasında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağının dövlət rəmzi kimi bərpası barədə tarixi qərar qəbul edildi və onun Azərbaycan SSR Ali Soveti qarşısında dövlət bayrağı kimi qəbul olunması ilə bağlı vəsatət qaldırıldı.
Bu hadisə milli dövlətçilik tariximizin ən mühüm səhifələrindən biri kimi yaddaşlara həkk olundu. Üçrəngli bayrağımızın yenidən ucalması xalqımızın azadlıq iradəsinin, milli kimliyinin və müstəqil dövlət qurmaq əzminin rəmzinə çevrildi.
Milli dirçəliş ruhu sonrakı illərdə müstəqil Azərbaycanın dövlətçilik strategiyasında öz davamını tapdı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi uzaqgörənliyi və dövlətçilik təcrübəsi ilə möhkəmlənən müstəqillik ənənələri Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yeni tarixi mərhələyə qədəm qoydu.
2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan möhtəşəm Zəfər isə bu tarixi yolun ən parlaq səhifələrindən biri oldu. Azərbaycan Ordusu torpaqlarımızı işğaldan azad etdi, ərazi bütövlüyümüzün bərpasına nail oldu. Üçrəngli bayrağımız illərlə həsrətində olduğumuz doğma torpaqlarımızda yenidən qürurla dalğalandı.
Bu Zəfər yalnız döyüş meydanında qazanılmadı. O, həm də xalqın birliyinin, dövlətin qüdrətinin, əsgərin qəhrəmanlığının, arxa cəbhənin fədakarlığının, hərbi təbabətin peşəkarlığının və Vətən sevgisinin təntənəsi idi.

Səngərdə şəfa, döyüş meydanında mərhəmət – Hərbi həkimlərin qəhrəmanlıq salnaməsi



Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq tarixində yeni bir səhifə açdı. Bu səhifədə əsgər və zabitlərimizlə yanaşı, öz həyatlarını təhlükəyə ataraq yaralıların köməyinə yetişən hərbi həkimlərin, feldşerlərin, tibb bacılarının və sanitar-təlimatçıların da adları qızıl hərflərlə yazıldı.
Müharibənin öz qanunları var. Döyüş meydanında hər saniyə bir insan ömrü qədər qiymətlidir. Güllə səslərinin, partlayışların, ölüm və həyat mübarizəsinin hökm sürdüyü anlarda hərbi həkimin qarşısında yalnız bir məqsəd dayanır: insan həyatını xilas etmək!
Onlar bəzən düşmən atəşi altında yaralı döyüşçüyə doğru irəliləyir, öz təhlükəsizliklərini düşünmədən onun yarasına sarğı qoyur, qanaxmanı dayandırır, döyüş meydanından təxliyəsini təşkil edirdilər. Həmin anlarda onların əlində silahdan daha çox həyat qurtaran tibbi ləvazimat, qəlbində isə Vətən sevgisi və insanlıq məsuliyyəti vardı.
Bu, həkimlik peşəsinin ən ağır, eyni zamanda ən şərəfli sınağı idi.
44 günlük müharibədə Azərbaycan hərbi təbabətinin təşkilati və peşəkar səviyyəsi, tibbi təminatın düzgün qurulması, yaralıların vaxtında təxliyəsi və müalicəsi böyük əhəmiyyət daşıdı. Füzuli, Yevlax, Goranboy, Ağdam, Bərdə və digər bölgələrdə yaradılan tibbi imkanlar yüzlərlə hərbçinin müalicəsinə, həyatlarının xilas edilməsinə xidmət etdi.
Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev müharibə dövründə həkimlərin fədakarlığını xüsusi vurğulayaraq onların ağır şəraitdə, gecə-gündüz yorulmadan, öz həyatlarını riskə ataraq yaralılara xidmət göstərdiklərini qeyd etmiş, şəhidlərimizin sayının az olmasında həkimlərin xidmətinin mühüm rol oynadığını bildirmişdir.
Bu sözlər hərbi həkimlərimizin müharibədəki xidmətinə verilən ən yüksək siyasi və mənəvi qiymətlərdən biridir.
Rəsmi məlumatlara görə, Vətən müharibəsi zamanı 159 hərbi tibb işçisi yaralanmış, 86 tibb işçisi xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən şəhid olmuşdur. Onlardan 10-u həkim, 7-si feldşer, 69-u isə sanitar-təlimatçı idi.
Bu rəqəmlər sadəcə statistik göstəricilər deyil. Hər rəqəmin arxasında bir ömür, bir ailə, bir yarımçıq arzu, bir şəhidlik dastanı dayanır.
Tibb xidməti polkovnik-leytenantı Rasim Abdullayev, tibb xidməti leytenantı Azər Şəmilov, Turqut Xəlilbəyli, Adil Əfəndiyev, Mirlətif Ağayev, Eldar Abdullayev, Nurlan Fərəməzov, Şöhrət Qasımov, Tariyel Salmanov, Anar Məmmədov və digər qəhrəmanlarımızın adları hərbi təbabət tariximizin unudulmaz səhifələridir.
Onların sırasında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 9 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə “Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı” adına layiq görülmüş mayor Anar Məmmədovun da xüsusi yeri var. O, yalnız həkim kimi deyil, döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən igidlik və mərdlik göstərən Vətən övladı kimi də tarixə düşüb.
Bu qəhrəmanların hər biri sübut etdi ki, Vətənə xidmətin vahid ölçüsü yoxdur. Kimi əlində silah, kimi əlində tibbi çanta, kimi yaralının başı üzərində, kimi isə həyatla ölüm arasında mübarizə aparan döyüşçünün yanında dayanaraq öz borcunu yerinə yetirir.

Arəstə Baxışova – ağ xalatın qəhrəmanlıq rənginə boyandığı ömür

Vətən müharibəsinin yeganə qadın şəhidi, hərbi feldşer Arəstə Baxışovanın qəhrəmanlığı isə xüsusi ehtiramla anılmalıdır.
O, Füzuli, Zəngilan və Qubadlı istiqamətlərində gedən döyüşlərdə yaralı hərbçilərə döyüş meydanında tibbi yardım göstərmiş, neçə-neçə əsgər və zabitimizin həyatının xilas edilməsində iştirak etmişdir.
2020-ci il oktyabrın 23-də Qubadlı uğrunda döyüşlərdə növbəti yaralı əsgəri döyüş meydanından çıxararkən aldığı güllə yarasından şəhid olmuşdur.
Arəstə Baxışovanın həyat yolu bir daha göstərdi ki, qəhrəmanlığın cinsiyyəti, mərhəmətin sərhədi yoxdur. Onun şəhidliyi tibb işçisinin peşə andına, Vətən sevgisinə və insan həyatına sədaqətinə verilən ən uca nümunədir.
O, ağ xalatı ilə döyüş meydanına şəfqət aparmış, öz canı bahasına başqalarının yaşamaq haqqını qorumağa çalışmışdır.
Arəstənin adı bu gün yalnız şəhidlik salnaməmizdə deyil, Azərbaycan qadınının mərdlik, iradə və fədakarlıq tarixində də yaşayır.
Müharibədən doğan həyat – şəfanın sevgiyə çevrildiyi anlar
Vətən müharibəsinin ağrılı, qanlı və qürurlu səhifələri arasında insan qəlbinə istilik gətirən, həyatın bütün çətinliklərə baxmayaraq davam etdiyini göstərən duyğulu hadisələr də var.
Bəzən müharibənin yaralarını sağaldan əllər sonradan bir ömürlük sevginin ünvanına çevrilir.
Vətən müharibəsində yaralanaraq Ağcabədi Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında müalicə alan qazi Rüstəm Əhmədlinin həmin günlərdə ona qayğı göstərən tibb bacısı Esmira Paşayeva ilə ailə həyatı qurması bunun gözəl nümunəsidir. Onların sonradan övladları ilə birlikdə Zəfər yürüşündə iştirakı müharibənin ağrısından doğan həyatın, ümidin və sevginin rəmzinə çevrildi.
İlqar və Yusif adlı qazilərimizin də müharibə günlərində onlara qulluq etmiş tibb bacıları ilə ailə qurmağa qərar vermələri insan münasibətlərinin ən ülvi tərəflərini nümayiş etdirir.
Təsəvvür edin: bir vaxtlar yaralı döyüşçünün başı üzərində keşik çəkən, onun sağalması üçün gecə-gündüz çalışan tibb bacısı sonradan həmin insanın həyat yolunun əbədi yol yoldaşına çevrilir.
Beləcə, şəfa sevgiyə, minnətdarlıq sədaqətə, bir vaxtlar xəstəxana palatalarında başlayan tanışlıq ömürlük ailə xoşbəxtliyinə çevrilir.
Bu hadisələr bir daha sübut edir ki, müharibə yalnız dağıntı və ayrılıq yaratmır. İnsanlıq, mərhəmət və sevgi də ən ağır sınaqlardan keçərək öz gücünü qoruyub saxlayır.
Həkimlik – Vətənə xidmətin başqa bir cəbhəsi
Həkimlik peşəsinin böyüklüyü ondadır ki, bu sənət insanı hər zaman xidmətə çağırır. Sülh dövründə xəstəxana palatalarında, əməliyyat masası arxasında, təcili yardım maşınlarında, müharibə zamanı isə səngərlərdə, səhra hospitalında, döyüş meydanında...
Məkan dəyişir, şərait dəyişir, təhlükənin miqyası dəyişir, amma həkimin missiyası dəyişmir: insan həyatını qorumaq!
Bu baxımdan hərbi xidmət keçmiş, sonradan mülki səhiyyə sistemində fəaliyyətini davam etdirmiş Musa doktorun həyat yolu da Vətənə xidmətin müxtəlif istiqamətlərini özündə birləşdirir. Onun peşəkar fəaliyyəti, cərrahiyyə və orqan transplantasiyası sahəsində qazandığı təcrübə, daim inkişaf etmək və öyrənmək əzmi həkimlik sənətinə məsuliyyətli münasibətin göstəricisidir.
Əlbəttə, həkimin əsl böyüklüyü yalnız tibbi bilik və bacarıqları ilə ölçülmür. Onun insanlara münasibəti, xəstənin ağrısını bölüşməsi, ümidsizliyə qapılan insana ümid verməsi də peşəkarlığının ayrılmaz hissəsidir.
Musa doktorun xarakterində diqqəti cəlb edən əsas cəhətlərdən biri də məhz bu mənəvi bütövlükdür. Nəciblik, təvazökarlıq, səmimiyyət, qayğıkeşlik və insanlara hörmət onun həkimlik fəaliyyətini mənəvi dəyərlərlə tamamlayır.
Çünki insan həyatına toxunmaq üçün yalnız bilikli həkim olmaq kifayət deyil. Bunun üçün həm də böyük ürək sahibi olmaq lazımdır.

Zaman keçir, qəhrəmanlıq unudulmur...

Bu gün müstəqil Azərbaycan öz tarixi Zəfərinin bəhrələrini yaşayır. İşğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda həyat yenidən canlanır, quruculuq işləri genişlənir, üçrəngli bayrağımız azad səmalarda dalğalanır.
Bu qürurlu mənzərənin arxasında şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin sağlamlığı, əsgərlərimizin hünəri, həkimlərimizin fədakarlığı və bütöv xalqımızın birliyi dayanır.
Biz Vətəni yalnız sərhədləri ilə deyil, onun uğrunda canından keçən insanlarla, insan həyatını qorumaq üçün öz həyatını təhlükəyə atan qəhrəmanlarla, xalqına xidmət etməyi həyat amalı seçən ziyalı və mütəxəssislərlə tanıyırıq.
17 Noyabr – Milli Dirçəliş Günü bizə milli ruhun, azadlıq düşüncəsinin və dövlətçilik iradəsinin gücünü xatırladır. 44 günlük Vətən müharibəsinin Zəfəri isə bu iradənin əməli təcəssümüdür.

Həkimlərimizin qəhrəmanlığı da həmin böyük tariximizin ayrılmaz hissəsidir.

Bu gün Musa doktor kimi öz peşəsinə sədaqətlə xidmət edən, biliyi, təcrübəsi və insani keyfiyyətləri ilə insanların rəğbətini qazanan həkimlərimizin fəaliyyətinə ehtiramla yanaşmaq, şəhid hərbi tibb işçilərimizin xatirəsini yaşatmaq, qazilərimizə və onların ailələrinə diqqət göstərmək hər birimizin mənəvi borcudur.
Axı həkim əli bəzən bir insanın ömrünü uzadır, bir insanın xilas edilməsi isə bütöv bir ailənin taleyini dəyişir.
Şəhid həkimlərimizin ruhu qarşısında baş əyirik! Yaralı döyüşçülərimizin həyatını xilas etmək üçün öz canlarını təhlükəyə atan bütün tibb işçilərimizin fədakarlığını minnətdarlıqla anırıq!
Vətənə xidmət yalnız döyüş meydanında göstərilən qəhrəmanlıqdan ibarət deyil. Vətənə xidmət həm də bir xəstənin həyatını xilas etmək, bir uşağın sağlam gələcəyinə yol açmaq, bir ananın göz yaşını sevincə çevirmək, insanlara ümid və yaşamaq eşqi bəxş etməkdir.
Bəziləri Vətəni qorumaq üçün silaha sarılır, bəziləri isə Vətənin insanlarını yaşatmaq üçün şəfalı əllərini uzadır. Hər ikisinin amalında eyni müqəddəs duyğu var – Vətən sevgisi!
Həkimlik elə bir sənətdir ki, onun ən böyük əsəri sağalan insan, ən qiymətli mükafatı yaşadılan ömür, ən uca adı isə insanlıqdır.
Qoy şəfalı əllər heç vaxt yorulmasın, mərhəmətli ürəklər heç vaxt daşlaşmasın, ağ xalatlı insanların yolu daim uğurlu olsun!
Çünki həyat varsa, ümid var; ümid varsa, şəfa var. Şəfanın olduğu yerdə isə insanlığa xidmət edən müqəddəs bir ürək döyünür!

Hörmətlə,
Zamin Zeynal
Millixeber.az