WUF: ŞƏHƏR İQTİSADİYYATI (sadəcə "böyüyən şəhər” yox, “dayanıqlı və inklüziv şəhər")

Bu gündən başlayaraq Azərbaycanda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun (WUF) 13-cü Sessiyası beynəlxalq diqqət mərkəzinə çevrilib. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən minlərlə qonağın qatıldığı forum təkcə şəhərsalma və urbanizasiya məsələlərinin müzakirəsi ilə deyil, həm də Azərbaycanın qlobal nüfuzunun nümayişi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Millixəbər.az xəbər verir ki, bu fikrləri Millət vəkilu Tahir Mirkişili özünün faecbook hesabında paylaşım edib.

WUF əslində təkcə memarlıq və şəhər planlaması tədbiri deyil. Bu forumun əsas fəlsəfəsi şəhərsalmanın iqtisadi inkişafın mühərrikinə çevrilməsi ideyasıdır. Müasir dünyada iqtisadi güc artıq daha çox şəhərlərin keyfiyyəti, logistika imkanları, rəqəmsal infrastrukturu və insan kapitalının cəmləşməsi ilə ölçülür.

Bu gün dünya ÜDM-nin böyük hissəsi şəhərlərdə formalaşır. İnkişaf etmiş infrastruktura malik şəhərlər investisiya cəlb edir, innovasiya ekosistemi yaradır, xidmət sektorunu böyüdür, yüksək maaşlı iş yerləri formalaşdırırlar. Yəni düzgün planlaşdırılmış şəhər iqtisadi aktivliyi sürətləndirir.

Şəhərlərdə nəqliyyat, metro, liman, rəqəmsal şəbəkə, enerji və kommunal sistemlər nə qədər güclüdürsə bu biznesin xərclərini azaldır, logistikanı sürətlənir,məhsuldarlığı artırır. Məsələn, dünyada populyar olan “15 dəqiqəlik şəhər” modeli insanların işə, xidmətlərə və ticarətə daha sürətli çıxışını təmin edir ki, bu da vaxt itkisini və iqtisadi səmərəsizliyi azaldır.

Eyni zamanda, şəhərsalma daşınmaz əmlak və tikinti iqtisadiyyatını da hərəkətə gətirir. Yeni yaşayış kompleksləri, biznes mərkəzləri, parklar, ticarət zonaları tikinti sektorunu aktivləşdirir, minlərlə iş yeri yaradır, bank və maliyyə sektorunu canlandırır, şəhərin torpaq və əmlak dəyərini artırır. Bu baxımdan şəhərsalma həm də uzunmüddətli kapital formalaşdırılmasıdır.

Bir məsələni də xüsusi qeyd etmək lazımdır: şəhərsalma həm də sosial sabitliyə böyük təsir edir. Plansız urbanizasiya nəqliyyat sıxlığı, sosial bərabərsizlik, yaşayış böhranı, ekoloji problemlər yaradır. Bunlar isə iqtisadi artımın keyfiyyətini aşağı salır. Ona görə də WUF-un yanaşması “sadəcə böyüyən şəhər” yox, “dayanıqlı və inklüziv şəhər” modelidir.

Azərbaycan üçün Şəhərsalma-İqtisadiyyat əlaqəsi xüsusilə vacibdir. Belə ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni şəhərsalma konsepsiyası, Bakı və Sumqayıtda yeni urbanizasiya layihələri, Orta Dəhliz ətrafında logistika şəhərlərinin inkişafı, yaşıl enerji zonalarının formalaşması, rəqəmsal dövlət xidmətlərinin şəhər idarəçiliyinə inteqrasiyası ölkənin gələcək iqtisadi modelinin mühüm bir hissəsinə çevrilir.

Bu baxımdan WUF platforması Azərbaycan üçün investisiya cəlbi, şəhər iqtisadiyyatı, beynəlxalq urban texnologiyalarına çıxış və davamlı inkişaf modellərinin öyrənilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.
#WUF13 #EconomyAz Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi