Vaşinqtonda baş tutan üçtərəfli görüş yalnız sülh prosesinə töhfə vermək baxımından deyil, həm də Cənubi Qafqazın diplomatik mənzərəsini dəyişdirən strateji qərarların qəbul olunması ilə yadda qaldı.

Görüş zamanı əldə olunan mühüm nəticələrdən biri ATƏT-in Minsk Prosesi və onunla bağlı bütün strukturların fəaliyyətinin rəsmən dayandırılması oldu. Bu addım təsadüfi deyil. Məlum olduğu kimi, Minsk qrupu uzun illər ərzində Azərbaycan-Ermənistan münaqişəsinin həlli üçün beynəlxalq mandat daşısa da, illərlə davam edən fəaliyyəti real nəticə verməmiş, proses isə nəticəsiz görüşlər və formal bəyanatlarla məhdudlaşmışdı. İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra isə vəziyyət tam dəyişdi. Azərbaycan beynəlxalq hüquq çərçivəsində öz ərazi bütövlüyünü təmin etdi, münaqişəni hərbi-siyasi yolla həll etdi. Bunun nəticəsində Minsk qrupunun mandatı faktiki olaraq məna kəsb etmədi və qurum iflic vəziyyətinə düşdü. Vaşinqton görüşündə Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin “Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası arasında sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin təsis edilməsi haqqında Saziş” layihəsini paraflamaları, həm də Minsk prosesinin formal olaraq bağlanması üçün ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinə birgə müraciət məktubu imzalamaları ilə nəticələndi. Bu, 2020-ci ildən bəri Azərbaycanın davamlı olaraq gündəmdə saxladığı, sülh və normallaşma prosesinə ən böyük əngəllərdən birini aradan qaldıran vacib addım idi. Minsk qrupunun bağlanması siyasi mesajdır. Bu, xüsusilə Fransaya ünvanlanan bir siqnal kimi qiymətləndirilə bilər. Çünki Fransa, qrupun həmsədrlərindən biri olaraq, münaqişə sonrası dövrdə də birtərəfli və qərəzli mövqe sərgiləyərək, vasitəçilik potensialını tam itirmişdi. ABŞ-ın özü də Minsk qrupunun üzvü olsa da, Vaşinqton görüşündə göstərdi ki, yeni reallıqları qəbul edir və vasitəçiliyini köhnə format deyil, daha praqmatik və nəticəyönlü mexanizmlər əsasında qurur.
Bununla Azərbaycan beynəlxalq ictimaiyyətə aydın mesaj verdi ki, ölkə öz problemlərini beynəlxalq hüquqa əsaslanaraq, müstəqil şəkildə həll etmək gücündədir və köhnəlmiş formatlara ehtiyac yoxdur. Eyni zamanda bu, regiondakı sülh prosesinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu, tərəflərin artıq real diplomatik nəticələr üzərində işləməyə hazır olduqlarını göstərdi. Beləliklə, Vaşinqton görüşü yalnız sülh sazişinin paraflanması ilə deyil, həm də illərlə davam edən, lakin nəticəsiz qalan Minsk prosesinə son qoymaqla Cənubi Qafqazın diplomatik tarixində dönüş nöqtəsinə çevrildi. Bu qərar, həm regionda yeni geosiyasi balansın formalaşmasına, həm də beynəlxalq vasitəçilik mexanizmlərinin yenilənməsinə mühüm töhfə oldu.